Türkiye genelinde konut satışları Mart ayında yıllık bazda yüzde 2,1 azalarak 113 bin 367’ye gerilerken, piyasanın alt kırılımlarında dikkat çekici bir ayrışma yaşandı. Toplam satışlardaki sınırlı düşüşe rağmen, finansman tarafında hareketlenme ve ilk el satışlardaki artış, sektörde yön değişiminin sinyallerini verdi.İlk el konut satışları Mart ayında yüzde 1,3 artarak 35 bin 725’e yükselirken, ikinci el satışlar yüzde 3,6 gerileyerek 77 bin 642 oldu. Bu tablo, yeni konut üreticilerinin kampanya ve fiyatlama stratejilerinin talep üzerinde etkili olmaya başladığını gösteriyor. Toplam satışlar içinde ilk elin payı yüzde 31,5 seviyesinde kalırken, ikinci el hâlâ yüzde 68,5 ile ağırlığını koruyor.
Kredili satışlarda güçlü sıçrama
Mart verilerinin en dikkat çekici başlığı ise ipotekli satışlardaki artış oldu. Kredili konut satışları yüzde 35,9 yükselerek 25 bin 978’e ulaştı. Bu artış, faiz seviyelerine rağmen finansmana erişim kanallarının yeniden açıldığına ve ertelenmiş talebin devreye girdiğine işaret ediyor. Buna karşılık diğer satış türlerinde yüzde 9,6’lık düşüş yaşanması, peşin ya da alternatif finansmanla yapılan alımların zayıfladığını ortaya koyuyor.Arındırılmış veriler temkinli tabloyu teyit ediyor
Öte yandan mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış veriler, piyasanın halen kırılgan bir zeminde ilerlediğini gösteriyor. Yıllık bazda ilk el satışlar yüzde 1,8, ikinci el satışlar yüzde 6,2 azalırken; aylık bazda düşüşler sırasıyla yüzde 9,6 ve yüzde 5,5 olarak gerçekleşti. Bu durum, nominal artışlara rağmen talebin sürdürülebilir bir ivme yakalamadığını ortaya koyuyor.Yabancı talebinde gerileme sürüyor
Yabancılara yapılan konut satışları Mart ayında yüzde 20 azalarak 1.353’e geriledi. Toplam satışlar içindeki payın yüzde 1,2’ye düşmesi, yabancı yatırımcı ilgisinin belirgin şekilde zayıfladığını gösteriyor. Ocak-Mart döneminde de yüzde 14,9’luk düşüş dikkat çekiyor. Rusya, İran ve Almanya vatandaşları ise Mart ayında en fazla alım yapan gruplar olarak öne çıktı.Ticari gayrimenkulde de benzer eğilim
Konut tarafındaki yavaşlama, iş yeri satışlarına da yansıdı. İlk el iş yeri satışları yüzde 5,4, ikinci el satışlar ise yüzde 12,3 geriledi. Buna karşılık ipotekli iş yeri satışlarında yüzde 60,1’lik güçlü artış kaydedilmesi, ticari tarafta da finansman destekli alımların öne çıktığını gösteriyor.Arındırılmış verilerde iş yeri satışlarındaki düşüşün daha belirgin olması, ticari gayrimenkulde yatırım iştahının konuta kıyasla daha temkinli seyrettiğine işaret ediyor.Talep yeniden şekilleniyor
Genel tablo, konut piyasasında talebin tamamen daralmadığını ancak biçim değiştirdiğini ortaya koyuyor. Kredili alımların yeniden devreye girmesi, ilk el projelere yönelimi artırırken; ikinci el ve yabancı talebindeki zayıflama, piyasanın yeni bir denge arayışında olduğunu gösteriyor.