COP31 Öncesi Yeşil Dönüşüm Zirvesi: İş Dünyası, Enerji ve Sürdürülebilirlik Masaya Yatırıldı!
COP31 öncesi düzenlenen Küresel Isınma Kurultayı’nda iş dünyası yeşil dönüşümü masaya yatırdı. Çöpten enerji üretimi, dijitalleşme, yeşil bina uygulamaları ve sürdürülebilir finansman başlıklarında net mesaj verildi: “Mış gibi değil, gerçek dönüşüm şart.”
COP31 Zirvesi’nin iklim krizini yeniden küresel gündemin en yakıcı başlığı haline getireceği bir dönemde, Yeni Arayışlar Girişimi Platformu Derneği (YAPDER) tarafından bu yıl 18’incisi düzenlenen Küresel Isınma Kurultayı, iş dünyasının yeşil dönüşüm perspektifini masaya yatırdı.
Kurultayın açılış konuşmalarını YAFED Başkanı ve Türkiye Ekonomi Dergisi Genel Yayın Yönetmeni Celal Toprak ve ALKO Okulları Kampüs Müdürü Murat Çeliker gerçekleştirdi. Panelin moderatörlüğünü Akademisyen Dr. Ada Beyza Toksoy üstlenirken; panelistler arasında Çepneli Holding Yönetim Kurulu Başkanı Saadettin Çay, Doğanlar Holding Yönetim Kurulu Başkanı Davut Doğan ve Ekizoğlu Yapı Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Ekiz yer aldı.
Panelin ana başlığı ise netti:
“İş Dünyasında Yeşil Dönüşüm Zamanı”
İstanbul’da Günde 19 Bin Ton Çöp: Sorun mu, Kaynak mı?
Panelde en dikkat çekici verilerden biri İstanbul’un günlük yaklaşık 19 bin ton atık üretmesi oldu. Davut Doğan, kişi başına günlük ortalama 1 kilogram çöp üretildiğini hatırlatarak, çöp kavramına bakış açısının değişmesi gerektiğini vurguladı:
“Çöp aslında yanlış yerde duran bir ham maddedir.”
Doğanlar Holding’in enerji yatırımları kapsamında faaliyet gösteren tesislerde atıklar iki yöntemle enerjiye dönüştürülüyor:
Fermantasyon yöntemi: Organik atıklar çürütülerek metan gazı elde ediliyor ve elektrik üretiminde kullanılıyor.
Depolama sahası gaz toplama sistemi: Çöp sahasında doğal oluşan biyogaz borularla toplanarak enerjiye çevriliyor.
Türkiye’nin farklı şehirlerinde faaliyet gösteren 17 tesisle hem elektrik üretildiğini hem de plastik, metal ve karton gibi geri dönüştürülebilir malzemelerin yeniden ekonomiye kazandırıldığını belirten Doğan, Aliağa’da plastik atıklardan üretim yapılacak yaklaşık 300 milyon dolarlık yeni bir yatırımın da yolda olduğunu açıkladı.
Mobilya sektöründe ise PET şişelerden üretilen tekstil malzemelerinin koltuk üretiminde kullanılması gibi döngüsel ekonomi uygulamaları dikkat çekti.
“Mış Gibi Yapmak” Yeşil Dönüşüm Değil
Saadettin Çay, çevre duyarlılığında en büyük problemin “mış gibi yapmak” olduğunu söyledi.
Pandemi döneminde deniz yüzeyindeki atıkları toplayan patentli sistemlerinin kısa süreli uygulandığını, ancak devamlılığın sağlanmadığını belirten Çay, mevzuat ve denetimin önemine dikkat çekti:
“Kuralları net koymazsanız, iş dünyası kendi kuralını oluşturur.”
Çay ayrıca dijitalleşmenin çevresel katkısına vurgu yaparak, Sosyal Güvenlik Kurumu arşivlerinin dijital ortama taşınmasıyla 33 binin üzerinde yıllık ağacın kağıt tüketimi nedeniyle zarar görmesinin önüne geçildiğini ifade etti.
Özellikle “dijital yaka” kavramını öne çıkaran Çay, sürdürülebilirliğin sadece teknik değil zihinsel bir dönüşüm olduğunu söyledi.
Yeşil Bina: Armatür Markasından Fazlası
Mustafa Ekiz ise inşaat sektörünün çevreye en fazla etki eden sektörlerden biri olduğunu vurguladı.
Yeşil bina kavramının yalnızca “sertifika” ya da “görsel pazarlama unsuru” olmadığını belirten Ekiz, şunları kaydetti:
Isı kaybı düşük projelendirme
Gri su sistemleri
Karbon salımını azaltan malzeme seçimi
Uzun ekonomik ömürlü yapı tasarımı
Ancak toplumun çoğu zaman sürdürülebilirlikten ziyade metrekare ve marka odaklı düşündüğünü belirterek, bu dönüşümün ancak eğitim ve zorunlu mevzuatla mümkün olabileceğini söyledi.
“İnisiyatife bırakılınca olmuyor. Bu iş kanunlarla ve bilinçle birlikte yürümeli.”
Evsel Atıkta Hane Halkına Düşen Görev
Panelde en çok sorulan konulardan biri de hane halkının ne yapabileceğiydi. Özellikle şu başlıklar öne çıktı:
Evlerde ayrıştırma kutularının yaygınlaştırılması
Belediyelerin ayrı toplama sistemini zorunlu hale getirmesi
Gıda israfının azaltılması
Kullanılmış tekstil ve piller için ayrı toplama kanalları
Doğan, bazı belediyelerle pilot uygulamalar başlatılacağını, evlere ayrıştırma kutuları dağıtılmasının gündemde olduğunu söyledi.
Elektrikli Araçlar ve Görünmeyen Maliyet
Panelde yeşil dönüşümün “moda” tarafına da dikkat çekildi.
Sanayi tesislerinin çatılarına güneş panelleri yerleştirilmesi ve elektrikli araç dönüşümü olumlu adımlar olarak değerlendirilse de, batarya atıkları ve panel üretiminde su tüketimi gibi konuların yeterince konuşulmadığı vurgulandı.
Özellikle batarya atıklarının gelecekte ciddi bir çevresel sorun oluşturabileceği belirtildi.
Eğitim Olmadan Olmaz
Moderatör Dr. Ada Beyza Toksoy ve panelistler, sürdürülebilirliğin ilkokul müfredatından başlaması gerektiği konusunda ortak görüş bildirdi.
“Yeşil dönüşüm belgesi” almak kadar, o dönüşümü gerçekten yaşamak ve uygulamak gerektiği ifade edildi.
Sonuç: Küresel Ama Yerelden Başlayan Bir Mücadele
COP31 öncesinde gerçekleştirilen bu kurultay, iklim krizinin yalnızca çevre politikası değil; ekonomi, finans, sanayi ve eğitim meselesi olduğunu bir kez daha ortaya koydu.
Panelin ortak mesajı ise şu oldu:
Çöp bir sorun değil, kaynaktır.
Yeşil dönüşüm vitrin değil, sistem işidir.
Eğitim ve denetim olmadan sürdürülebilirlik olmaz.
İş dünyası hazır; ancak kurallar netleşmeli.
İklim krizi artık bir gelecek senaryosu değil, bugünün gerçeği.
Ve görünen o ki, “mış gibi” değil, gerçekten dönüşenler ayakta kalacak.
Zirvenin ikinci paneli ise gazeteci Recep Erçin moderatörlüğünde gerçekleştirildi. Panelde Altuğ Karataş ve Umay Yılmaz, enerji verimliliği, karbon azaltımı, sürdürülebilir üretim modelleri ve yeşil finansman başlıklarında değerlendirmelerde bulundu. Küresel rekabette ayakta kalmanın yolunun düşük karbonlu ekonomi modelinden geçtiğinin vurgulandığı panelin ardından, zirve kapsamında düzenlenen Yeşil Ekonomi Ödülleri sahiplerini buldu ve sürdürülebilirlik alanında fark yaratan kurum ve isimler kamuoyu önünde takdir edildi.
