REIDIN-GYODER Yeni Konut Fiyat Endeksi'ne göre, mart ayında markalı projelerden konut satın alan müşterilerin konut kredisi kullanım oranındaki düşüş dikkat çekti.
Konut kredisi kullanım oranı bir ayda yüzde 10'luk bir azalma göstererek yüzde 21'e düştü. Senet kullanım oranı ise yüzde 12'lik bir artışla yüzde 41'e ulaştı. REIDIN Emlak Endeksi mart ayı sonuçlarına göre konut satış fiyatlarının en çok arttığı il Ağrı, kira fiyatlarının en çok arttığı il ise Batman oldu. En düşük amortisman süresini ve en yüksek yıllık brüt kira getirisini sunan iller ise yine değişmedi: Aydın, Van ve Şanlıurfa.
REIDIN-GYODER Yeni Konut Fiyat Endeksi'ne göre, markalı projelerden konut satın alan müşterilerin peşinat, senet ve banka kredisi kullanım oranları incelendiğinde, mart ayında peşinat kullanım oranı yüzde 38, banka kredisi kullanım oranı yüzde 21 ve senet kullanım oranı yüzde 41 olarak gerçekleşti. Mart ayında peşinat kullanım oranı şubat ayına göre yüzde 1'lik bir düşüşle görece sabit kalırken, banka kredisi kullanım oranı yüksek faizlerin de etkisiyle 10 puan birden düştü. Senet kullanım oranı ise, markalı konut projelerinin son zamanlarda sunduğu satın alım koşulları nedeniyle 12 puan yükseldi. Yeni Konut Fiyat Endeksi, mart ayında bir önceki aya göre yüzde 0,39 oranında artarak, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3,68 oranında ve endeksin başlangıç dönemi olan 2010 yılı ocak ayına göre ise yüzde 80,10 oranında artış gerçekleştirdi ve endeks değeri 180,1'e ulaştı.
Gayrimenkul sektörü, yükselen konut kredisi faizinden etkileniyor
Endekse göre konut kredisi kullanımının azalmasının hem gayrimenkul sektörü, hem de tüketici açısından önemli olduğunu belirten GYODER Başkanı Doç. Dr. Feyzullah Yetgin, “Mart sonu itibarıyla konut kredisi faizleri 1.23'lük oranla son 8.5 yılın zirvesine çıktı. Geçtiğimiz yıl aynı dönemde bu oran 0.92 seviyesindeydi. Son verilerden de görüyoruz ki, gayrimenkul sektörü, yükselen konut kredisi faizlerinden doğrudan etkileniyor. Faizlerin yüksek seviyede olması sektörde dönem bazlı durgunluğa neden olabiliyor. Faiz oranlarının, tüketicilerin maddi sınırlarını zorlamayacak seviyeye çekilmesi, konut kredisi kullanımını yeniden artıracaktır” dedi.
REIDIN CEO'su Kerim Alain Bertrand mart ayı sonuçları hakkında şunları söyledi: “Türkiye genelinde 81 şehrin tamamını kapsayacak nitelikteki Türkiye Satılık Konut Fiyat Endeksi'nde (TR-81) mart ayında bir önceki aya göre yüzde 0,83 oranında ve geçen yılın aynı dönemine göre ise yüzde 11,15 oranında artış gerçekleşmiştir. Mart ayındaki artış aylık enflasyonun (yüzde 0,99) altında gerçekleşse bile, yıl bazındaki artış enflasyonun (yüzde 10,23) üzerinde gerçekleşmiştir. 2018 yılının ilk üç aylık döneminde konut fiyatlarındaki enflasyon ölçeğinde yükselişe rağmen, kredi faiz oranlarındaki artışın hane halkının konut alımını zorlaştırdığı ve bu bağlamda konut piyasasının daralmasına neden olduğu söylenebilir. Gelecek dönemlerde de fiyat artış trendinin enflasyon beklentisine uygun gerçekleşeceğini ve reel getirinin sıfıra yakın olacağını düşünüyorum. Dolayısıyla, piyasaların durağanlaşması sermaye kazancı ve kira getirisi bekleyenleri tatmin etmeyecektir. Barınma amacıyla alım yapmak isteyenler ise uygun fiyatlı her konuta yatırım yapabilir.”
Asya Yakası'ndaki projeler 11,70 puan daha fazla artış gösterdi
Yeni Konut Fiyat Endeksi, mart ayında bir önceki aya göre, İstanbul Asya Yakası'nda yer alan markalı konut projelerinde yüzde 0,32 oranında; İstanbul Avrupa Yakası'nda yer alan markalı konut projelerinde yüzde 0,51 oranında arttı. Endeksin başlangıç dönemine göre ise İstanbul Asya Yakası'ndaki projeler Avrupa Yakası'na kıyasla 11,70 puan fazla artış gösterdi.
Bitmemiş konutların satış oranı 4 puan düştü
Mart ayında satışı gerçekleştirilen konutların yüzde 22'si bitmiş konut stoklarından oluşurken, yüzde 78'i ise bitmemiş konut stoklarından oluştu. Bitmemiş konutların satış oranında 4 puanlık bir düşüş yaşandı. Ayrıca Yeni Konut Fiyat Endeksi, mart ayı stok erime hızı rakamları değerlendirildiğinde adet bazlı yüzde 4,5 oranında, metrekare bazlı ise yüzde 4,2 oranında stoklarda erime gözlemlendi.
Yeni Konut Fiyat Endeksi mart ayında bir önceki aya göre, 1+1 konut tipinde yüzde 0,50 oranında; 2+1 konut tipinde yüzde 0,49 oranında; 3+1 konut tipinde yüzde 0,33 oranında; 4+1 konut tipinde ise yüzde 0,06 oranında arttı. Yeni Konut Fiyat Endeksi, Mart ayında bir önceki aya göre, 51-75 m2 büyüklüğe sahip konutlarda yüzde 0,63 oranında; 76-100 m2 büyüklüğe sahip konutlarda yüzde 0,52 oranında; 101-125 m2 büyüklüğe sahip konutlarda yüzde 0,32 oranında; 126-150 m2 büyüklüğe sahip konutlarda yüzde 0,33 oranında; 151 m2 ve daha büyük alana sahip konutlarda ise yüzde 0,13 oranında arttı.
Markalı konut projelerinde yabancı alıcıların oranı artıyor
Mart ayında, markalı konut projeleri kapsamında gerçekleştirilen satışların yüzde 8'lik (son 6 aylık ortalama yüzde 5) kısmının yabancı yatırımcılara yapıldığı gözlemlendi. Yabancı yatırımcıların tercih noktasında ağırlıklı olarak 1+1 (yüzde 44) özellikteki konutların öne çıktığı gözlemlendi. Son altı aylık ortalamanın yüzde 5 olduğu yabancı yatırımcılara satışlar ekimde yüzde 5, kasımda yüzde 4, aralıkta yüzde 3, ocakta yüzde 4, şubatta ise yüzde 6 oranında gerçekleşmişti.
Konut fiyat artışında mart ayının lideri Ağrı
REIDIN Emlak Endeksi mart ayı sonuçlarına göre Ağrı'da metrekare başına konut satış fiyatları yüzde 2,11 oranında arttı ve Ağrı satış fiyatlarının en çok yükseldiği şehir oldu. Ardahan ise, yüzde 0,57 oranında azalan metrekare başına konut satış fiyatlarıyla, fiyatların en çok azaldığı şehir oldu.
Kirada en yüksek artış Batman'da
Türkiye genelinde 81 şehrin tamamını kapsayacak nitelikteki Türkiye Kiralık Konut Fiyat Endeksi'nde (TR-81) Mart ayında bir önceki aya göre yüzde 0,35 oranında ve geçen yılın aynı dönemine göre ise yüzde 7,73 oranında artış gerçekleşti. Mart ayında Batman'da metrekare başına konut kira değerleri yüzde 2,00 oranında arttı ve Batman kiraların en çok yükseldiği şehir oldu. Aynı dönem içerisinde Erzincan'da metrekare başına konut kira değerleri yüzde 2,05 oranında azaldı ve Erzincan kiraların en çok azaldığı şehir oldu.
En yüksek yıllık kira getirisi yine Aydın, Van ve Şanlıurfa'da
Satın alınan konutların kiraya verilmesi durumunda, alış fiyatının kaç yıl içerisinde yıllık kira değeri ile karşılanabileceğini gösteren amortisman süresi verilerine göre, mart ayının en kısa amortisman süreleri bu ay da Aydın, Van ve Şanlıurfa şehirlerinde ölçüldü. Kira değerinin konutun satış fiyatına bölünmesiyle hesaplanan REIDIN Yıllık Brüt Kira Getiri Oranının en yüksek olduğu şehirler mart ayında da değişmedi ve Aydın, Van ve Şanlıurfa oldu.
