Son zamanlarda sektörde en çok konuşulan konularından biri de Bağdat Caddesi.. Kentsel Dönüşüm projesinden sonra sıkıntıda olan Bağdat Caddesi'ne ne olacak? İnşaat sektörü bitecek mi? Kentsel Dönüşümde sıkıntılar nasıl giderilecek?
MaaNaa markasıyla Bağdat Caddesi'nde kentsel dönüşüm projelere imza atan Ram GMY Yönetim Kurulu Başkanı Zekeriya Turfanda ve Performans İnşaat Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Kuriş'i Bağdat Caddesi Erenköy 05 şantiyesinde ziyaret ettik. Zekeriya Turfanda ve Mehmet Kuriş baretdergisi.com'un sorularını cevapladı..
İŞTE RÖPORTAJIN DETAYLARI
Bağdat Caddesi'nde proje üreten firmalardan biri olarak Bağdat Caddesi'ni nasıl değerlendiriyorsunuz?
[caption id="attachment_13076" align="alignleft" width="384"]
Zekeriya Turfanda[/caption]Zekeriya Turfanda: Ram GMY ve Performans İnşaat olarak iki şirketin iştiraki ile oluşturan yapı ile kurulan Piraye AŞ'de sektöre hem örnek olmak, hem teşvik etmek hem de Bağdat Caddesi'nin kurtuluşunu ada bazlı kentsel dönüşüm yaparak olduğunu tüm dünyaya göstermek istedik. Bir tane Bağdat Caddesi var. Dünya'nın en güzel coğrafyası , dünyanın en güzel açık alışveriş merkezi. Bunun yanın da bu kadar eğitimiyle, kültürüyle, sağlığıyla herkesi bir arada kucaklayabilen deniz manzaralı bir lokasyon. Bağdat Caddesi'nde parseller üzerinde apartman yapmaya maalesef devam ediyoruz. Bu bizi çok üzüyor. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı yüzde 10 -15 gibi emsal artışı vermez ve dönüşü teşvik etmezse Bağdat Caddesinde maalesef apartmanlar yüze 20-25 olarak küçülecek ve kentse dönüşüm çok zor şartlarda yapılacak. Binlerce satılamayan konut ve müteahhitler çok zor durumda kalacak. Nitelikli projeler parselerin birleşmesiyle yapılabilir. Kaliteli imarlar bu projelerde güzel yeşil alanlar, otoparklar, rekreasyon alanları, sanat eserleri yapılacak. Bu güzelliği Bağdat caddesi hak ediyor. Bağdat Caddesinde henüz bir tane bina dönüşmüş değil. Bağdat Caddesi'nde geleceği ada bazlı olması halinde dünyaya örnek olacak mimari yapıtlar eserler ortaya çıkacaktır. Aklı selimler inşallah bunun farkına varır. Şuanda caddede yüzde 50 seviyelerine kentsel dönüşüm gelmedi. Umarım vakit varken projeleri kullanışlı ve güzel örnek alınacak projeler haline getiririz.
Kadıköy'de ortalama ne kadar satılamayan konut var?
Zekeriya Turfanda: Yaklaşık 2012 yılında 6306 sayılı yasa Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından Türkiye'de kentsel dönüşüm yasası olarak çıktı ve bu yasa çıkar çıkmaz Bağdat Caddesi ve bölgesinde afet riski taşıyan binalar parsel bazında dönüşmeye başladı ve o günden beri binlerce ruhsat başvurusu yapıldı. Bin metrekarelik binada yaklaşık 25 daire üretebiliyorsunuz. Bu binada ortalama yüzde 30'u müteahhitte geri kalanda kat maliklerine veriliyor. Her yıl ortalama bir bina dönüştüğünü var sayarsak 25 dairenin yüzde 25'i ortalama 6 daire Bağdat Caddesi bir binada dönüşmüş oluyor. Yaklaşık 5 yıldır Kadıköy bölgesinde 10 bin adet ruhsat belediye verildi ve alındı. Toplam 6 bina olsa 60 bin daire eder. Bu çok büyük bir oran ve bu kadar müşteri yok.
Mehmet Kuriş: Burada konutlar çok şişti. Hem müteahhit dönüşümde elde ettiği binaları satmaya çalışıyor. Hem de o binada oturanlara fiyatlar ve masraflar ağır geliyor, daha ucuz yerlere yöneliyorlar. Yeni yapılan binalarda eski malikler de dairelerini satmaya çalıyorlar. Bu sefer her yerde bir sürü satılık daire oluyor. Böylelikle fiyat karmaşası oluyor. Örneğin Müteahhit 10 lira istiyor, kat maliki nasılsa bir masrafım yok diye 7'ye verip çıkayım diyor. Böyle dengesizlik orta çıkıyor. Hem fiyatları aşağıya çekiliyor hemde satılık konut adedi artıyor.
[caption id="attachment_13077" align="alignleft" width="299"]
Mehmet Kuriş[/caption]KADIKÖY'DE ARZ FAZLASININ SEBEBİ FİKİRTEPE
Zekeriya Turfanda: Kadıköy bölgesinde çok fazla arzın olmasının sebeplerinden biride Fikirtepe'deki toplu konutlar. Orada 20 dönüm üzerinde 60 tane parsel vardı. Bunlar sadece 40 bin konutun üzerinde daha fazla konut üretiliyor. Türkiye'de 7 buçuk milyon riskli bina var. Yeni afet alanları meydana çıktı ve devlet risk haritası yayınladı. 15 yıl sürecek bir dönüşüm çalışması var. Bu da demek oluyor ki yılda 500 bin konut yenilememiz gerekiyor. Kentsel dönüşüm Türkiye için büyük bir fırsat. Umut ediyoruz ki dönüşüm fırsatı iyi değerlendirilir ve olası bir depremde kimsenin burnu bile kanamaz..
Bağdat Caddesi kaliteli ve güvenilir müteahhitler açısından daha az tercih edilecek. Çünkü fiyatlar bu mertebede devam ettiği sürece, inşaat maliyetleri bu hızla arttığı sürece proje yapmak zorlaşacak.
Bu standartlarla iş yapan müteahhitler için bu maliyetlerle para kazanma dönemi bitti. Kat maliklerine buradan bir mesaj iletmek istiyorum. Düşük oranlarda her şeye evet diyerek yüzde 30'un altında asla bir müteahhite yer vermesinler."
6 MADDE DE SEKTÖRDEKİ SORUNLAR VE ÇÖZÜMLERİ
Kentsel dönüşüm Türkiye ekonomisine çok büyük katkı sağlayacak bir proje. Kötü yapı stoku yeşil binalara çevrilebilir. Bundan Bakanlıklar ve tüm sosyal paydaşlar sorumludur. Yarınlara güzel bir çevre bırakacaksak bunu boynumuzun borcu olarak görüp öyle projeler üretmemiz lazım.. Bunu da 6 madde de özetleyecek olursak;
1. Madde; Mutlaka parsellerin birleşmesini mecburi tutup, küçük bir pay artışıyla kat maliklerine de evet dedirtecek nitelikli projeleri ortaya koymamız lazım.
2. Madde; Ek yasa çıkararak bu yapılan binalarda standartları yeşil bina standartlarına mecbur bırakmak kaydıyla projeler yapılmalı. yeşil bina yapılmasından dolayı da müteahhitlere ve kat maliklerine ödül vererek teşvik edilmeli
3. Madde; Yapılan yönetmelikle dünyanın en kaliteli deprem yönetmeliği Türkiye'de ortaya konuldu. Fakat statik proje mühendis ve mimarlarla görüştüğümüzde kontrollük sisteminin hala oturtulamadığını görüyoruz. Dolayısıyla yapılan binalarda yapı malzeme kalitesi çok fazla kontrol edilmediği projeler var.. Bunları uydudan nasıl hafriyat kamyonları denetlenebiliyorsa bu şekilde teknolojiyi kullanarak standartlara uygun kaliteli projeler yapılmasını mecbur tutmak zorundayız. Eski binayı yıkıp yerine yenisi yapıldığında orada yaşayan vatandaşların artık deprem korkusu yaşamaması lazım.
TAKSİSİNİ SATAN MÜTEAHHİT OLUYOR
Bu standartlarda proje yapmayan müteahhitlerin lisansı elinden alınması gerekiyor. Taksini satan gelip bina yaptığı bir durumda insanları nasıl kontrol edilecek? Bugün kalp stendi taktırılacağı zaman dünyanın en iyi kalp doktoru aranıyor ama bir sürü çocuğun yaşadığı evleri yapan müteahhitlerin belgesini sormuyorsunuz.. Bu kişilerin sektörden uzak tutulması lazım. peygamber efendimiz işi ehline bırakın buyuruyor.
4. Madde; ekonomi olarak zor duruma düşen müteahhitlerden daire alınmaması lazım. Bu projeleri zaten o binayı o fiyatlardan mal edemedikleri için zararına satış yapmak durumda kalmışlardır. Bugün Bağdat Caddesi'nde satılan dairelere bakıldığında insanlar en ucuz en düşük fiyatla, müteahhitleri birbirine vurdurarak indirmeye çalışıyorlar. Bu da sağlıklı bir yöntem değil. Her malın bir değeri vardır.
5. Madde; Yeni imar değişikliği var. Artık bu imar değişiklikler mimar ve müteahhitlerin kafasını karıştırıyor. Kim ne yaptığı belli değil. Bu kargaşalardan uzak tek doğru mantıklı ve mimarın da iyi projeler yapacağı imar yönetmeliğinin çıkmasını canı gönülden diliyorum..
İstanbul'da siluet problemi var ve bir sürü proje mahkemelik oldu. Bütün bu sorunları kapsayacak, sorunları bertaraf edecek dünyanın en doğru ve en düzgün sağlıklı kentsel dönüşümün önünü açacak kanunun çıkmasını tavsiye ediyorum.
Türkiye'nin bütün üniversiteleri, bakanlıklar, belediyeler ve GYODER, KONUTDER, İNDER gibi sivil toplum kuruluşlarının birleşip temel sorunları bir yıl gibi kısa bir sürede 5 yıllık kısa vade 10 yıllık orta vade, 20 yıllık uzun vadede bu fırsatı çok ekonomik hasılata çevirebilecek, ortak akılla planlanması gerekiyor. Herkesinde bu kurallara uyması gerektiğini ortaya koyup nitelikli çevreci konutlar üretmemiz biz müteahhitler için olmazsa olmazlardandır. Bunu tüm Türkiye ele verip başarmamız lazım..
BÖYLE GİDERSE BANKALAR KREDİ VERECEK MÜTEAHHİT BULAMAYACAK
6.Madde ise; bankaların müteahhitlere yardımcı olması lazım. Biz kendi öz varlığımız ile elimizi taşın altına koyuyoruz. Fakat banka bire bir ipotek almadan hiç bir projeye finansman sağlamamaya devam ettikçe kredi verecek müteahhit bulamayacaklar. Bankalarında mutlaka konut kredileri, proje finansman maliyetlerini bir çözüm ortağı olarak bu işin karısında değil yanında olarak yardımcı olması lazım..
TÜRK İNSANININ MİDESİNDE TUĞLA VAR
Son zamanlarda inşaat sektörü ve satışlar iyi gitmediği gözlemleniyor? Siz nasıl değerlendiriyorsunuz?
Dünyanın en güzel lokasyonu Türkiye. Tarihi geçmişi ve dört tarafının denizlerle çevrili olmasıyla en önemli lokasyonu. Hollanda'da İngiltere'de Amerika'da Kanada da mortgage krizinden sonra konut fiyatları arttı. Dolayısıyla bir Moskova Lonra ve İstanbul üçgeni vardır ve bu üçgenin ortalama kaliteli lokasyonlarda satış fiyatlarının azalmadığını görüyoruz. Türkiye'de kentsel dönüşümle beraber yılda 500 bin konut üretmemiz gerekiyor. Böylelikle genç nüfusun artması, evlenmeler, boşanmalar konut talebi arttırıyor. Her yıl konut satışında rekor kırıyoruz. Konut fiyatları artacak. Fiyatlar düşecek diye beklentisi olan varsa sükutu hayale uğrayacaktır. Son zamanlarda fiyatların azalmasının sebebi bazı bölgelerde konut stokunun artması.
Konuta olan ilgi her zaman artacaktır. Türk insanın midesinde tuğla vardır. herkes evlendikten ve bir işe girdikten sonra borç harçta olsa ev alır. Bu yüzden konuta olan talep oldukça inşaat sektörü devam edecektir.
Erenköy Piraye projesi nasıl gidiyor?
Mehmet Kuriş: Çalışmalarına 4 yıl önce başladık. kat maliklerin taleplerini değerlendirmemiz, hepsini bir araya getirmemiz 3 buçuk yılımızı aldı. Bu işe ilk başladığımızda şartlar böyle değildi. Ümitler, beklentiler daha farklıydı. Geçen süreç hem arsa sahibine ve hem müteahhitte zarar verdi. Kendilerinin neden olduğu gecikme onları da vurdu, bizi de vurdu. Çünkü fiyatlar düştü. Yerimiz güzel. Bağdat Caddesinin kalbinde yer alıyor. 21 bağımsız bölümden oluşan bir bina yapıyoruz. İki de dükkanı var. Projemiz de brüt 143 metrekarelerde oluşan 3+1 daireler var. Çok kullanışlı daire planları var.

Burada yüzde kaç anlaşma yapıldı?
Mehmet Kuriş: Yüzdesel olarak anlaşmamız, yüzde 26,5'a 73,5 mertebesinde anlaşmamız var. Nitelikli bina yaptığımız için maliyetlerimiz diğer müteahhitlere göre daha fazla oluyor.
Daire fiyatları ne kadar?
Zekeriya Turfanda: 2018 yılın başında inşaat maliyeleri arttı. 1 yılda demir ve betonda yüzde 100 bir maliyet artışı oldu. Buna rağmen projeye başlarken 3 milyon 300 bin liraya satarız diye planladığımız daireleri şuanda eşe dosta 2 milyon liraya vermeye niyet ettik. Dairelerin metrekaresi 13 bin 333 lira mertebesinde satış fiyatımız var. Çatı dubleks daireleri de 3 milyon 300 bin TL'den satışını gerçekleştiriyoruz.



















