GPPS – Gayrimenkul Proje Pazarlama ve Satış Platformu, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından sunulan verileri, Gayrimenkul Değerleme Uzmanı Remzi Atay referansıyla analiz ederek 1. el konut ve proje satışlarına yönelik kapsamlı değerlendirmeler hazırlıyor. Platform, bu çalışmalarıyla inşaat ve proje geliştirme alanında “üretim ekonomisi” farkındalığına katkı sunmayı hedefliyor.
Sektörden Yoğun Veri Talebi
GPPS, inşaat sektörü temsilcileri, proje geliştiriciler, GYO’lar, outsource proje pazarlama ve satış firmaları, STK’lar, dernekler ve sektör profesyonellerinden veri paylaşımı ve analiz çalışmalarına yönelik yoğun talep aldığını bildirdi.
Yabancıya Konut Satışında Bölgesel Dağılım
TÜİK verilerine göre, 2013–2025 yılları arasında yabancılara yapılan konut satışlarında bölgesel dağılımda ilk sırayı %48 pay ile Marmara Bölgesi aldı. Bunu %36 ile Akdeniz, %5 ile Ege ve %3 ile Karadeniz Bölgeleri izlerken, kalan %8’lik pay diğer üç bölgeye dağıldı.
Aynı dönemde yabancılara toplam 426 bin 737 adet konut satışı gerçekleşti. Son 13 yılda, gayrimenkul alımı yoluyla Türk vatandaşlığı uygulamasında farklı eşiklere ve düzenlemelere gidildi.
Vatandaşlık Uygulamalarına Göre Satış Dönemleri
2013–2016 (vatandaşlık uygulaması yok): 72.159 adet satış, yıllık ortalama 18.040
2017–Ekim 2018 (1 milyon dolar şartı): 61.897 adet satış, yıllık ortalama 30.950
2019–2021 (250 bin dolar şartı): 144.871 adet satış, yıllık ortalama 48.290
2022–2025 (400 bin dolar şartı): 147.810 adet satış, yıllık ortalama 36.950
GPPS, bu noktada yalnızca satış adedinin değil, oluşan toplam cironun da mutlaka değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
2025’te Sert Düşüş Alarm Veriyor
Gayrimenkul alımı yoluyla Türk vatandaşlığı uygulamasının başladığı 2017’den bu yana geçen 9 yıllık süreçte, en düşük satış adedi 21.534 ile 2025 yılında gerçekleşti. GPPS, bu tablo karşısında acil önlem alınması ve kapsamlı bir eylem planı hazırlanması gerektiğini vurguluyor.
Aksi halde, yurt içinden yabancıya konut satışı ile yurt dışından Türklerin konut alımları arasındaki dengenin hızla bozulacağı uyarısında bulunuluyor. Yurt dışında yaşayan Türklerin gayrimenkul alımlarının artarak devam ettiği ifade ediliyor.
İstanbul ve Antalya İlk Sırada
Son 13 yılda yabancıya konut satışında İstanbul, 162.871 adetle toplam satışların %38’ini oluşturdu. Antalya ise 114.132 adet ve %26 pay ile ikinci sırada yer aldı. Kalan 68 il, toplamda 36.076 adet ve %8’lik paya sahip oldu.
GPPS’DEN MEVZUAT İÇİN NET ÖNERİLER
GPPS; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve Türkiye İstatistik Kurumu’na çağrıda bulunarak, yabancıya gayrimenkul satışı ve satış yoluyla vatandaşlık mevzuatının günümüz koşullarına göre yeniden değerlendirilmesini önerdi.
Öne çıkan öneriler şöyle sıralandı:
Yabancılara konut satışlarında 1. el ve 2. el pazarlarının istatistiklerde ayrı ayrı gösterilmesi
Vatandaşlık kriterinde satış adedi yerine ciro bazlı hedef belirlenmesi ve alt limitin en az 650 bin dolar olarak değerlendirilmesi
Uygulamanın, iskanlı veya kat irtifakı kurulmuş projelere yönlendirilmesi
Satılamaz süresinin en az 10 yıl olması ve tapuya şerh konulması
“Politika Güncellenmezse Risk Büyür”
GPPS, pasaport vatandaşlığı uygulamasının mevcut haliyle hem inşaat sektörünün nakit akışı ihtiyacına hem de makro ekonomik dengeye yeterli katkı sunamadığını belirterek, uygulamanın günün şartlarına uygun şekilde yeniden yapılandırılmasının artık zorunlu hale geldiğini vurguladı.
