Her birey, güzel ve uygun fiyatlı bir evde yaşamak ister. Ev arayışından en kısa sürede sonuç alabilmek içinse kiracının, ne istediğinden ve neye ihtiyacı olduğundan emin olması gerekir. Dolayısıyla ilk olarak; Kiralanan evin konumu, kaç odalı olacağı, emlakçıdan mı ya da sahibinden mi tutulacağı gibi kriterler belirlenmelidir. Ayrıca kira miktarı için de bir bütçe belirlenmesi gerekir.
Kiralık ev arama süreci oldukça zorludur. Bu süreci başarıyla atlatmanın yolu ise iyi bir araştırma sürecinden geçer. Evin lokasyonu, iç dizaynı, bulunduğu kat, cepheleri, ücreti ve ekstra masrafları derken birçok kriterin en uygun şekilde bir araya geldiği kiralık evi bulmak ise kiracıları epey zorlar.
Bu noktada ise, ev kiralamak isteyen kişilerin kendisine belli bir yol haritası çizmesi gerekir. Öncelikle ev arama yöntemi belirlenmeli; Sokakları gezerek mi, yoksa internet üzerinden bakarak mı ev bulunacağına karar verilmelidir. Daha konforlu bir ortamda ve zamandan tasarruf ederek araştırma yapmak içinse, internet en iyi yöntemdir. İnternette arama yaparken mutlaka filtreleme seçenekleri kullanılmalıdır. Böylece zamandan tasarruf edilir, hem de aranılan nitelikteki daire kolayca bulunur.
Peki ev kiralarken nelere dikkat edilir? İşte her kiracının bilmesi gereken detaylar:
· Daireleri yalnızca internetten değil, birebirde görmelisiniz.
· Kiralayacağınız evi günün farklı saatlerinde ziyaret etmeli ve evin iç kısmını ve bulunduğu lokasyonun durumunu incelemelisiniz.
· Yalnızca evin içi değil, yaşayacağınız çevre de önemlidir. Dolayısıyla evin konumunun size uygun olup olmadığını göz önünde bulundurmalısınız.
· Kiralayacağınız evle ilgili önceden sorular hazırlamalı ve bu konuda emlakçı ya da ev sahibi ile detaylı konuşma yapmalısınız.
· Evde tamir edilmesi gereken bir yer olup olmadığını tespit etmenizde fayda var.
· Apartmanın ortak kullanım alanları, aidatı ve apartman genel kuralları ile ilgili mümkünse apartman yöneticisiyle görüşün.
· Kiralayacağınız konutun depreme dayanıklılığını, herhangi bir hasarı olup olmadığını bu konuda gerekli testlerin yapılıp yapılmadığını öğrenin.
. Kiralanacak dairenin güvenliğinin sağlanıp sağlanmadığından emin olun. Balkon ve pencerelerde parmaklıklar ve apartman girişinde güvenlik kamerası olmasına dikkat edin.
. Evcil hayvanı olan kiracılar, apartman yönetiminin evcil hayvana izin verip vermediğini öğrenin.
. Evi kiralamadan önce varsa dairenin tesisatındaki bozukluklar ve boya ihtiyacı tespit edip gayrimenkul sahibi ile konuşun.
. Evin içerisinde rutubet ya da küflenme olup olmadığı kontrol edin.
. Mutfak ve banyoda beyaz eşyalar için yeterli yer olup olmadığına bakın.
Kira Sözleşmesindeki Önemli Noktalar:
Ev kiralarken dikkat etmeniz gereken en önemli noktalardan biri kira sözleşmesidir. Peki, kira sözleşmesinde nelere dikkat etmek gerekir?
· Tapu bilgileri ve konutun özellikleri net belirtilmeli. Kira kontratında belirtilen adresin doğru olduğundan emin olun. Burada bina ve daire numarası gibi detaylar önemlidir.
. Kira kontratını imzaladığınız kişinin mal sahibi olup olmadığını mutlaka kontrol edin. Eğer mal sahibi değilse, yasal vekillik durumunu araştırın.
· Kira artış bedelinin hangi dönemlerde ve hangi tutarlarda yapılacağını sözleşmede açıkça belirtin.
· Sözleşmede kiracı ve ev sahibinin adı soyadı ve TC kimlik numarası gibi ana unsurların tam ve doğru yazılmış olmasına dikkat edin.
· Kontratı ev sahibi ile birlikte ve varsa kefiller huzurunda imzalayın. Ayrıca kira sözleşmesinin her sayfasının imzalandığından emin olun.
· Kira bedellerinin, mal sahibinin hangi banka hesabına ve hangi tarihler arasında ödeneceği net bir şekilde sözleşmede belirterek, mümkün olduğunca banka hesabına ‘kira bedeli’ yazarak gönderin. (Havale ve EFT ücreti kiracıya aittir)
· Depozito veriyorsanız kiralanan gayrimenkulün hangi koşullarda teslim edildiğini ve demirbaşların mevcut durumunu anlatan bir madde ekleyin. Bu kısmı ne kadar detaylı yazarsanız o kadar iyi, çünkü verdiğiniz depozitonun geri alınma ihtimalini bu madde belirliyor.
. Depotizo belirlenmeli ve vadeli mevduat hesabında tutulmalı. Kiracıdan 3 aylık kira bedelini aşmamak kaydıyla ne kadar depozito alınacağı belirlenmeli ve bu meblağ vadeli mevduat hesabında tutulmalıdır.
. Kullanım hakkının devri konusunda anlaşılmalı. Kiracının kiralanan gayrimenkulü alt kiraya (kullanım hakkını) verip veremeyeceği, kiraya verenin bunu engelleme hakkının olup olamayacağı gibi hususlar üzerinde uzlaşılmalıdır. Eğer arzu ediliyorsa kira sözleşmesinin devrine ilişkin tarafların isteklerine göre özel hükümler eklenebilecektir.
. Kiracının tadilat yapıp yapamayacağı üzerinde anlaşılmalı, tadilatın kapsamı belirtilmeli, kira ilişkisi (gerek doğal yollardan gerekse de erken fesih ile) sona erdiğinde tadilatla elde edilen değerin kime kalacağı belirlenmelidir.
· Ortak alanların kullanımı ile ilgili detayları sözleşmede bulunmalı.
· Kira tutarı, ödeme zamanı ve evin teslim koşulları gibi detaylar mutlaka sözleşmede bulunmalı.
· Evde herhangi bir eksiklik varsa bu durum sözleşmeye eklenmeli.
. Kiracının erken feshetmek istemesi durumunda ne kadar süre önce bunu hangi yollarla mal sahibine bildirmesi gerektiğinin kararlaştırılması da özellikle dikkat edilmesi gereken hususlardan birisidir. Kira sözleşmesinin hukuka aykırı şekilde erken feshedilmesi halinde kiracının bir cezai şart ödeyeceği kararlaştırılabilecektir. Ancak bu cezai şart, tüm kiraların muaccel hale geleceği şeklinde olamayacaktır.
. Kira sözleşmesini noterlik vasıtasıyla yapmak da ileride ortaya çıkabilecek “sahte sözleşme” iddialarını def etmek ve özellikle tahliye aşamasında ev sahibine zaman kazandırmak için kullanılabilecek yollardandır.
. Kira sözleşmesinin imzalandığı gün tahliye taahhüdü alınamayacaktır. İmzaları yetkili kişilerin imzalayıp imzalamadığına ve hatta imzaların gerçekliğine dikkat edilmeli, gerekirse imza sirküleri / imza beyannamesi ile kontrol edilmelidir. Kira sözleşmesinin süresi sona ermiş olmasına rağmen saklanmasında fayda olacaktır.
Son dönemde hemen herkesin gündeminde yükselen kiralar var. Özellikle büyükşehirlerde kiralar neredeyse iki katına çıktı. Yaşanan bu durum mülk sahipleri ve kiracılar arasında anlaşmazlıklar çıkmasına neden oldu. Yükselen kiralar nedeniyle yeni kiracı almak isteyen ev sahiplerinin baskısı altındaki kiracılar Borçlar Kanunu ile korunuyor.
