Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan ve Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “İmar Planı Değişikliğine Dair Değer Artış Payı Yönetmeliği”, şehirlerin planlı gelişimini sağlamak ve keyfi imar değişikliklerinin önüne geçmek amacıyla önemli düzenlemeler getiriyor.
Bu yeni düzenleme ile, bir taşınmazın imar planı değişikliği sonucu değer kazanmasının %90’ı kamuya aktarılacak. Böylece hem şehircilik ilkeleri korunacak hem de kamu yararı gözetilerek daha adil bir kaynak paylaşımı yapılacak.
KEYFİ İMAR DEĞİŞİKLİKLERİNE SIKI TAKİP
Yeni yönetmelik, imar planlarının kişisel taleplerle plansız şekilde değiştirilmesini engellemeyi amaçlıyor.
Artık bir alanda imar artışı, kat yükselmesi, fonksiyon değişikliği gibi talepler geldiğinde:
• Taşınmazın eski plan değerinin tespiti,
• Plan değişikliği sonrası yeni değerinin belirlenmesi,
• Bu değer farkının kamuya ödenmesi şartı getiriliyor.
Bu sayede özellikle belirli bölgelerde “kat yükseltme – ticariye çevirme – yoğunluk artırma” gibi talepler artık kontrol altına alınacak.
DEĞER ARTIŞ PAYINI PEŞİN ÖDEYENE %10 İNDİRİM
Yeni sistemde değer artış payını peşin ödemek isteyenlere %10 indirim sağlanıyor.
Örneğin:
100 bin TL değer artış payı çıkan bir arsanın sahibi, bunu peşin öderse 90 bin TL ödeyecek.
Bu teşvikle hem belediyelerin hem de Bakanlığın kaynak akışı hızlanacak, vatandaşa da ödeme kolaylığı sunulacak.
KAMULAŞTIRILAMAYAN TAŞINMAZLAR İÇİN ÇÖZÜM GELİYOR
2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’ndaki ek madde kapsamına giren, ancak uzun yıllardır kamulaştırılamadığı için mülkiyet problemi yaşanan taşınmazlar için de yeni bir yol getirildi.
• Kamu kurumu bir alanı hizmet için planladıysa ancak kamulaştıramıyorsa,
• Mülk sahibi o alanda plan değişikliği talep edebilecek,
• İdare de uygun görürse bu alanlarda plan değişikliği yapılabilecek.
Bu, mülkiyet üzerindeki kısıtlamaları kaldırarak vatandaş mağduriyetini ciddi ölçüde azaltacak.
DEĞER ARTIŞ PAYI ÖDENMEDEN SATIŞ VE YAPI RUHSATI YOK
Yönetmeliğin en kritik maddelerinden biri:
Değer artış payı ödenmeyen hiçbir taşınmazda satış, devir, takas veya yapı ruhsatı işlemi yapılamayacak.
Tapu müdürlüğüne şu şekilde şerh düşülüyor:
“Bu taşınmaz değer artışına tabidir. Değer artış payı ödenmeden satış yapılamaz ve ruhsat verilemez.”
Bu düzenleme, imar rantının kontrolsüz bir şekilde el değiştirmesini kesin şekilde engelliyor.
ŞEHİRLERİN PLANLI GELİŞİMİ AMAÇLANIYOR
Bu yeni düzenlemeyle birlikte:
• Planlı şehirleşme güçlenecek,
• İmarın ticari amaçlarla kötüye kullanılmasının önüne geçilecek,
• Kamu yararı korunacak,
• Elde edilen kamu payı dönüşüm projelerinde kullanılacak,
• Adaletli bir kaynak paylaşımı sağlanacak.
Şehirler, plansız büyümenin yarattığı risklerden arındırılacak ve daha sürdürülebilir bir yapılaşma modeli desteklenecek.
